حجتالاسلام والمسلمین جناب آقای قائمی گفت: همزمان با ۲۷ آذر، سالروز شهادت آیتالله دکتر محمد مفتح (ره)، اندیشمند و پیشگام وحدت حوزه و دانشگاه، بار دیگر ضرورت پیوند عقلانیت و معنویت بهعنوان حلقه مفقوده تعالی تمدنی جوامع انسانی تأکید شد؛ پیوندی که در اندیشه انقلاب اسلامی و با تکیه بر همگرایی حوزه و دانشگاه، زمینهساز تحقق تمدن نوین اسلامی–ایرانی و پاسخگوی همزمان نیازهای مادی و هویتی جامعه است.
۲۷ آذرماه، سالروز شهادت بزرگ مروج اندیشههای تمدنی اسلام، آیتالله دکتر مفتح (ره) است که تمام ثروت علمی و وجودی خود را در مسیر ترویج دو عنصر «معنویتگرایی در کنار عقلانیت» برای تعالی جامعه خویش صرف کرده است. این دو عنصر متلازم، هرگونه تحول برای رسیدن به زیست انسانی بهعنوان خلیفهالله را ممکن میسازد و خلأ این تلاقی و پیوند در سبک زیست اجتماعی، چیزی جز تاریکی و جمود اندیشهای، چه در مسیر زیست مادی صرف و چه معنویتگرایی انحرافی، به دنبال نخواهد داشت.
نمونه بارز این مسئله در عصر شهید مفتح، گروه منحرف فرقان بود که به بهانه ترویج و گسترش آموزههای دینی تحت لوای «ایدئولوژی توحیدی»، مرتکب بزرگترین جنایات و حذف فیزیکی منادیان بزرگ توحید یعنی شهیدان مطهری، عراقی و دکتر مفتح شدند. این جمود اندیشهای موجب شد تا جامعه اروپا، متاثر از عصر حاکمیت کلیسا، به رویگردانی از دین در حیات اجتماعی و حکمرانی سیاسی سوق پیدا کند.
نگاه به شکلگیری اندیشهها و جریانهای سیاسی-اجتماعی دوران معاصر و عصر مدرنیته، نشاندهنده وجود مشکلی بهظاهر لاینحل است که متاثر از تفکرات انحرافی دنیای کلیسا در رابطه میان عقل و دین، یا به عبارت دیگر معنویتگرایی و عقلانیت زیستی، شکل گرفته است. همین مسئله باعث شد تا جوامع گوناگون سیاسی، حتی جوامع اسلامی، علیرغم آموزهها و سیره نبوی در حکمرانی دینی، مسیر کمال و ترقی را با حذف دین از عرصه زیست اجتماعی و اتکاء به عقلانیت تجربی متاثر از نگرش سکولاریستی یا حتی در برخی جوامع از طریق تفکرات لائیستی، به منزله حذف دین از حوزه اندیشه جامعه بهعنوان «افیون تودهها» معنا و ترسیم کنند.
با این حال، شکلگیری انقلاب اسلامی و ارائه الگویی برای تلاقی «معنویتگرایی و عقلانیت تمدنی» بر بستر اندیشه سیاسی ولایت فقیه، این حلقه مفقوده تمدنی را بار دیگر به حیات سیاسی جامعه بشری بازگرداند. متفکران شهیدی همچون دکتر مفتح، در پی گسترش این نگاه بودند که معنویت بدون عقلانیت و علم نمیتواند فراتر از نتایج عصر کلیسا پیش برود، و عقلانیت بدون معنویت نیز نمیتواند دستاوردی بهتر از آنچه دو جنگ جهانی به تمدن بشری تحمیل کردهاند داشته باشد.
آنچه قادر است زیست انسانی، ترقی و تعالی را بهصورت توأمان به ارمغان آورد، پیوند ناگسستنی عقلانیت و معنویت از طریق همگرایی دو قطب تولیدکننده آن در جوامع سیاسی، از جمله ایران اسلامی، یعنی حوزه و دانشگاه است. بدین ترتیب، این پیوند، ضمن تأمین نیازهای مادی، پاسخگوی نیازهای هویتی بر بستر معنویتگرایی خواهد بود تا بار دیگر در عصر تمدن نوین اسلامی–ایرانی، همچون دوره پسامدرنیسم، شاهد بحران هویتی ناشی از زدودن معنویت از زندگی اجتماعی نباشیم.
ازاینرو، ضمن گرامیداشت یاد و نام امام امت بهعنوان مبتکر ایده اتحاد حوزه و دانشگاه و همچنین شهدای این عرصه، بهویژه شهید مفتح (ره)، از همه نخبگان حوزوی و دانشگاهی درخواست میشود تا فراتر از مباحث گفتمانی، این پیوند را به عرصه حیات بشری و میدان عمل و تولید ثروت اجتماعی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی–ایرانی تبدیل کنند؛ چراکه تجربههای «مشروطه»، «ملی شدن نفت» و «انقلاب اسلامی» نویدبخش و گواه قدرت عظیم این پیوند مبارک در رقم زدن اتفاقات بزرگ تمدنی بوده است.
#وحدت_حوزه_و_دانشگاه
#تمدن_نوین_اسلامی
تحقق تمدن نوین
کلید طلایی تحقق تمدن نوین اسلامی–ایرانی
0 نظر